حکمرانی مختص خداوند متعال است و او فرمان اطاعت از رسول و اولی الامر را صادر فرموده است. برجسته ترین واژه قرآنی برای حکمرانی اسلامی واژه ولی و امام است. در مفهوم ولایت و امام نوعی محبت، دوستی و قرابت میان مردم و ولّى ملحوظ شده که هیچ فاصله‌ای میان مردم و دولت نیست. ازاین‌رو، « دولت و مردم گویا یک واحدند و هیچ فاصله‌ای میان آن‌ها نیست». همچنان‌که در معنای ولایت؛ تدبیر، قدرت و اقدام نیز نهفته است و مادامی‌که این‌ها ‌در والی جمع نشود نام ولّى بر او اطلاق نمی‌شود. سنخ ولایت رسول، اولی الامر و ولی‌فقیه از سنخ ولایت خداوند متعال است که سرجمع به دنبال خارج کردن مؤمنان از ظلمت به نور است.

در قرآن کریم مخاطب برخی وظایف؛ دولت، برخی؛ مردم و برخی؛ معیت دولت ـ مردم است. مهم‌ترین وظیفه؛ تعمیق ایمان و ارتقای سطح تقوا در جامعه یا تربیت توحیدی است. همچنان که مهم‌ترین و محوری‌ترین نهاد، خانواده با مأموریت تربیت انسان صالح است.

مهم‌ترین گزاره‌های نظریه معیت دولت ـ مردم را می‌توان سه گزاره زیر معرفی کرد: دولت و مردم یک واحد محسوب شده و هیچ فاصله‌ای میان آن‌ها نیست؛ خطابات شارع مشترک است و مهم‌ترین وظیفه دولت و مردم، تربیت انسان صالح یا تربیت توحیدی است. هرچه در این امر بیشتر سرمایه‌گذاری شود و شاخصهای تربیت توحیدی ارتقا یابد، دولت گسترده‌تر و هم‌زمان چابک‌تر خواهد شد. به عبارت دیگر، هرچه درجه تربیت توحیدی آحاد جامعه بیشتر باشد درجه معیت مردم در انجام وظایف بیشتر، تعداد کارگزاران دولت بیشتر و دولت چابک‌تر و کار برای او ساده‌تر خواهد شد. در مقابل، هرچه در امر تربیت توحیدی کوتاهی شود دولت میماند و وظایف برجای‌مانده و دولت بدون مردم، آرام‌آرام به عدم تمکین و تمکن و سرانجام به دیکتاتوری یا انحلال می‌انجامد.

ثمره این نظریه در مکانیسم کارای بازار؛ توزیع عادلانه درآمد و ثروت؛ مدل برنامه ریزی و بودجه ریزی سطح ملی و تأمین مالی کلان پروژه ها و پروژه های خرد ظاهر می‌شود.

#دکترـ  سیدکاظم‌ـرجایی

#اقتصاد‌‌ـ‌اسلامی

# نظریه‌ـمعیت‌ـدولت‌ـ‌مردم

#علوم‌ـانسانی‌ـاسلامی

#گروه‌ـ‌اقتصاد

#کرسی‌ـ‌ترویجی