در حوزه تعلیم و تربیت اسلامی، مفهوم «مربی» جایگاهی بسیار رفیع‌ دارد. قرآن کریم در تبیین رسالت پیامبر اسلام (ص) می‌فرماید: «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ» (جمعه، ۲) (مصباح یزدی، ۱۳۹۹الف، ص. 18). در این آیه، «تزکیه» به معنای پرورش و پاک‌گرداندن نفس (مصباح یزدی، ۱۳۹۹الف، ص. 16)، به عنوان هدف محوری و مقدم بر «تعلیم» ذکر شده است. تزکیه برای شکوفاسازی استعدادهای فطری انسان (جنبه اثباتی) و زدودن موانع رشد و آلایش‌های درونی (جنبه سلبی) است (مصباح یزدی، ۱۳۸۳الف، صص. 23-24). این امر نشان می‌دهد نقش «مربی» فراتر از «معلم» بوده و بر تأثیرگذاری بر روح و جان متربی از طریق موعظه، نصیحت و ارائه الگو متمرکز است (مصباح یزدی، ۱۳۸۴، ص. 62).

پس از انبیاء و ائمه اطهار (ع)، این رسالت خطیر بر عهده علما و مربیان جامعه نهاده شده است. با این وجود، جامعه بشری امروز با «بحران معنویت» روبروست و نیاز به تزکیه و پرورش، به مراتب بیش از آموزش‌های مرسوم احساس می‌شود (مصباح یزدی، ۱۳۹۹الف، ص. 17). متأسفانه، علی‌رغم این نیاز مبرم، جای خالی یک چارچوب نظری برای صلاحیت‌های یک مربی کارآمد محسوس است. این خلأ موجب شده است تا تلاش‌ها در زمینه تربیت مربی، اغلب به صورت پراکنده باقی بماند.

آثار و اندیشه‌های تربیتی آیت الله مصباح یزدی، به دلیل نگاه نظام‌مند به انسان، تربیت و اخلاق، منبعی غنی و دقیق برای استخراج و تدوین این چارچوب است. ایشان با تفکیک میان تعلیم و تربیت، و تبیین مفهوم تزکیه به عنوان یک فرآیند «ارادى و اختیارى» (مصباح یزدی، ۱۳۹۹الف، ص. 22) و نیازمند «الگوپذیری عملی» (مصباح یزدی، ۱۳۸۴، ص. 62)، ابعاد گوناگون این نقش را روشن ساخته‌اند.

مؤلفه‌های صلاحیت مربی در اندیشه آیت الله مصباح، هرچند به صورت غنی در آثار ایشان پراکنده است، اما تاکنون به صورت یک چارچوب یکپارچه و نظام‌مند تدوین نشده است. بنابراین، این تحقیق در پی پاسخ به این سؤالات است که اولا ابعاد صلاحیت‌های مربی در منظومه فکری آیت الله مصباح یزدی کدامند؟ ثانیا هر یک از این ابعاد، شامل چه مؤلفه‌های می‌شوند؟ این پژوهش در صدد است تا با واکاوی این ابعاد، نتایجی به دست دهد که بتواند به عنوان یک چارچوب نظری در مراکز تربیت مربی و نهادهای آموزشی برای تدوین سرفصل‌های آموزشی، طراحی ابزارهای ارزیابی عملکرد و تعریف مسیر رشد حرفه‌ای مربیان به کار گرفته شود.

#مربی‌ـتربیت

#صلاحیت‌ـمربی

#علامه‌ـ مصباح‌ـیزدی‌ره

#تفسیر‌ـموضوعی‌ـقرآن

#گروه‌ـ‌علوم‌ـتربیتی

#علوم‌ـانسانی‌ـاسلامی

#کرسی‌ـ‌ترویجی